Investeer 20 minuten, oogst digitale rust! Wanneer komt het je uit?

Mediawijsheidslessen met visie

Hoe je mediawijsheid geeft vanuit je eigen drive
Mediawijsheid

Door Linda van Aalderen — 12 december 2025

Leestijd: circa 3 minuten

Van 7 t/m 14 november was het weer zover: De Week van de Mediawijsheid. Een week waarin Nederlandse basisschoolklassen zich onderdompelden in het thema mediawijsheid. En waarin met vuur werd gestreden om de titel Meest Mediawijze Klas van Nederland. 

En nu?

Hoe kun jij als leerkracht net zo bevlogen lesgeven in mediawijsheid zonder spel om te winnen, zonder toffe opdrachten van allerlei partijen en zonder de flow van een nationale themaweek?

De komst van digitale middelen

De digitalisering leek in eerste instantie alleen maar voordelen op te leveren: meer gemak en meer tijd. Maar dat valt in de praktijk toch tegen. Naast de nadelen zoals minder goede leerprestaties en mindere concentratie, hebben we ook last van neveneffecten als afleiding en privacyissues. Door dit alles hebben we nu een heel vak erbij: Digitale Geletterdheid. Dat is onmisbaar, want kinderen kunnen niet zonder richtingwijzers in het digitale landschap. Met de komst van de nieuwe kerndoelen digitale geletterdheid kunnen we daar niet meer omheen. Maar voor jou als leerkracht is dit extra vak wel een hele taak erbij. Hoe kun je zorgen dat je ook dit vak vanuit enthousiasme en persoonlijk vuur kan geven?

Werken vanuit idealen, waar begin je mee?

Je kunt naar digitale middelen kijken op twee manieren: ten eerste is er de instrumentele blik die zegt: ‘We moeten er wat mee’. Deze blik ziet een medium dat er nou eenmaal is en waar je leerlingen zo handig en verantwoord mogelijk mee om moet leren gaan. Je kunt echter ook met een pedagogische blik kijken. Die blik zegt: ‘We hebben digitale middelen, hoe kan ik die positief inzetten voor de ontplooiing van mijn leerlingen?’ Als je vanuit de pedagogische blik kijkt, komt je persoonlijke motivatie in beeld. Technologie zie je dan als onderdeel van hoe kinderen zich ontwikkelen. Wat jij ze daarin en daarmee leert, vormt hen. En als jij een visie hebt op wat voor vorming leerlingen nodig hebben om gezonde, zelfstandige volwassenen te worden, krijgt mediawijsheid een andere lading. Zo leg je een fundament onder je lessen die zorgt dat je het vanuit overtuiging draagt en doorgeeft. Je wordt een richtingwijzer. 

Drie voorbeelden

Hoe ziet dat er in de praktijk uit? Net als de andere vakken: je hebt de kerndoelen als leidraad, maar je kunt zelf lessen vormgeven. Het gaat erom dat jij Digitale Geletterdheid geeft vanuit de overtuiging Dit is wat mijn leerlingen nodig hebben. Je gaat dan niet het lijstje met kerndoelen af omdat het moet, maar je zet de lessen naar jouw hand.

We geven drie voorbeelden.

Ideaal 1: ‘Ik vind het belangrijk dat mijn leerlingen zich optimaal kunnen ontwikkelen.’ 

Voordat je vorm gaat geven aan je lessen Mediawijsheid kun je vragen stellen als: Wat is er nodig om je optimaal te ontwikkelen? Werkt dat online ook zo? Hoe draagt de digitale wereld bij aan die ontwikkeling en wat doet er juist afbreuk aan? Wat moeten mijn leerlingen weten van de digitale wereld om ook daar ruimte te hebben voor ontwikkeling? Als je deze vragen beantwoordt en verwerkt in je lessen, komen onderdelen uit de kerndoelen vanzelf aan bod, denk aan het doelgericht navigeren in het digitale landschap (kerndoel 22b), verschillende digitale producten kunnen produceren (kerndoel 23a/b) en het maken van weloverwogen keuzes in het gebruik van digitale media (kerndoel 24b). 

lees verder onder deze leestips

Gezond schermgebruik in de klas

Het thema van de Week van de Mediawijsheid 2025 is Gezond Schermgebruik. Waar moet je in de klas dan aan denken?

Blogserie

Leerlingen zijn socialer zonder internet

Een offline dag laat zien: als leerlingen een hele dag niet achter een scherm werken, hebben ze veel meer het gevoel dat ze samen zijn.

Blogserie

‘Mijn hersenen gingen ervan borrelen’ 

Als je een dag offline gaat werken, kan dat zomaar inzichten opleveren. Zo kwamen veel klassen erachter dat ze veel meer wisten dan ze dachten.

vervolg van het blog

lees verder onder deze leestips

Gezond schermgebruik in de klas

Het thema van de Week van de Mediawijsheid 2025 is Gezond Schermgebruik. Waar moet je in de klas dan aan denken?

Dit zijn de vier grote afleiders bij online werken en zo ga je ze te lijf

Wat kun je doen om je leerlingen te helpen hun aandacht bij de les te houden? Lees alles over games, social media, YouTube en advertenties in het klaslokaal.

Dit kunnen ouders vragen over laptops in de klas

Laptops in de klas? Niet meer weg te denken. Maar je mag ze wel bevragen. Want wat gebeurt er eigenlijk allemaal online? In dit blog komen vragen van ouders aan bod en informatie om als leerkracht je antwoord te formuleren.

vervolg van het blog

Ideaal 2: Ik wil mijn leerlingen de beste basis meegeven. Vragen die hierbij horen zijn bijvoorbeeld: Wat is die beste basis? Hoe leren ze die het beste? Wat van de digitale wereld werkt daarin voor ze en wat werkt tegen? Wat is de beste digitale basis?

Die digitale basis is verwoord in de kerndoelen. Maar je kunt ook zelf buiten deze kaders denken. Wat denk jij zelf, of wat denkt de school vanuit de onderwijsvisie, dat leerlingen ook nog nodig hebben om zich optimaal te ontwikkelen in een wereld die steeds verder digitaliseert? Misschien wil je extra aandacht besteden aan sociale vaardigheden, omdat de digitale wereld hier een stoorzender in kan zijn. Of misschien ga je extra naar buiten als tegenhanger van het digitale, zodat je je leerlingen leert balans te zoeken. 

Ideaal 3: Ik vind het belangrijk dat mijn leerlingen veiligheid ervaren, zodat ze in rust kunnen leren en zichzelf kunnen zijn. Geef mediawijsheid vanuit die drive. Onderzoek hoe je leerlingen online veilig zijn en wat die veiligheid ondermijnt. Wat hebben jouw leerlingen nodig om zich online veilig te kunnen bewegen en hoe zorgen ze ook voor de veiligheid van de ander? Vanuit deze waarde komen thema’s als privacy (kerndoel 24a), cyberpesten(kerndoel 24b), AI (kerndoel 22b), het zoeken van betrouwbare informatie(kerndoel 22b) en jezelf uiten (kerndoel 23a) in beeld. 

Je ziet dat als je vanuit jouw persoonlijke motivatie vertrekt, veel onderdelen vanuit de kerndoelen als vanzelf belicht worden. Op die manier geef je voortaan mediawijsheid vanuit je eigen visie. Je geeft geen lessen omdat het moet, maar je denkt na over wat digitale middelen doen en wat voor plek het inneemt. Vandaaruit ontwikkel je je eigen visie, waar je je keuzes op baseert. 

Waarom dit onderwerp bij Myndr?

Bij Myndr geloven we dat de digitale wereld een verrijking is, zolang ieder individu zijn eigen regie kan houden. Vanuit je intrinsieke waarde vertrekken en zo je eigen keuzes maken, is daar een belangrijk onderdeel van. Dat is een les die je je leerlingen al meegeeft door vanuit je eigen overtuiging les te geven in de kerndoelen! 

Door Linda van Myndr

Reacties

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en het Google privacybeleid en servicevoorwaarden zijn van toepassing.

Probeer Myndr kosteloos uit

Je kunt met Myndr vrijblijvend uitvinden wat jullie leerlingen werkelijk online doen en hoe je dat in banen kunt leiden. In deze proefperiode helpen we je om het internet op school veilig te reguleren. Meld je aan en je kunt gelijk beginnen!

Aanmelden proefperiode
  • Meteen beginnen
  • Geen aanpassingen op het netwerk
  • Geen kosten vooraf *

* Je ICT beheerder kan kosten in rekening brengen voor het installeren van de gratis Myndr plugin.

x

Myndr vrijblijvend proberen

Je kunt de Myndr-switch 6 weken proberen. Ben je tevreden? Dan schaf je de Switch aan en start je abonnement. Toch niet helemaal tevreden? Dan stuur je de Myndr-switch terug, zonder verdere verplichtingen!

Meer informatie
  • Video 1
  • Video 2
  • Video 3
  • Video 4
  • Video 5